Yorum Haber > Kıtasal Çalışmalar > > Kırgızistan Çalıştayı Sonuç Bildirgesi
30.12.2010
 
Yalova Üniversitesi Uluslararası Çatışma Çözümleri Uygulama ve Araştırma Merkezi (YÜÇAM), Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) ve Türk İşbirliği ve Kalkınma Ajansı (TİKA) ortaklığında düzenlenen “Kırgızistan’da Barış ve İstikrar” konulu Uluslararası Çalıştay; Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan ve Türkiye’den akademisyen, siyasetçi, basın mensubu ve izleyicilerin katılımıyla 15 Aralık 2010 tarihinde Yalova Termal Otel’de gerçekleştirilmiştir. Yalova Ticaret ve Sanayi Odası tarafından desteklenen Çalıştay’da 2010 Haziranında Kırgızistan’da meydana gelen ancak bölgesel ve küresel barış ve istikrarı da etkileyen çatışmaların derinlemesine araştırılması ve çözüm yolları bulunması hedeflenmiştir.
Çalıştay’da Kırgızistan’daki barış ve istikrara zarar veren faktörler, sosyo-ekonomik, tarihi, kültürel ve güvenlik boyutları açısından ele alınmış, sorunun bölge dinamiklerine etkisi analiz edilip Türkiye’nin çatışmanın çözümüne muhtemel katkıları tartışılmıştır. Bu bağlamda, Çalıştay’da çatışmanın temel nedenlerine ilişkin şu görüşler ortaya atılmıştır:
 
•Kırgızistan’da bağımsızlığın kazanılmasından sonra, farklı etnik unsurları bütünleştirecek bir üst kimlik ve milli ideoloji oluşturulamaması,
•Kırgızistan’da planlı piyasa düzeninden serbest piyasa ekonomisine geçişin getirdiği sorunların devam etmesi,
•Kırgızistan’ın ekonomik olarak tecrit edilmiş durumda olması,
•Kırgızistan devletinin dış borçlarının fazlalığı,
•Gelir dağılımındaki adaletsizlik, işsizlik oranının yüksek oluşu,
•Kırgızistan’dan yurtdışına iş gücü göçü,
•Kırgızistan’ın jeo-ekonomik ve jeo-stratejik açıdan görece avantajsız konumu enerji kaynaklarının olmaması,
•Deniz, kara ve demiryolu ulaşım imkânlarının zayıflığı ve ülke ekonomisine olumsuz etkileri,
•İç istikrarın sağlanamamış olması,
•Radikal unsurların yükselişi,
•Bölgede sınırların yapaylığı, çoklu etnik yapı, mikro milliyetçilik ve ulus-devlet inşa sürecinin halen devam etmesi,
•Kırgızistan’ın bürokratik yapısı, bağımsızlığını kazanmasının üzerinden 19 yıl geçmiş olmasına rağmen henüz etkin bir yönetim sistemi kuramamış olması ve parlamenter sisteme geçiş sonrasında yaşanan sistemsel sorunlar,
•ABD, Çin ve Rusya gibi güçlü aktörlerin bölgeye yönelik politikaları,
•Ülkenin uyuşturucu ticareti güzergahı üzerinde bulunması,
•Ülke içinde bir eğitim bütünlüğünün olmaması Kırgızistan’da barış ve istikrarın önünde en önemli engeller olarak ortaya konmuştur.
 
Bu çerçevede yapılan analizlerin ardından şu çözüm önerileri getirilmiştir:
 
•Bölge ülkeleri arasında çok taraflı anlaşmalar yapılması ve karşılıklı bağımlılığın artırılması,
•Demokratikleşme istikametinde, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve insan hakları gibi değerleri önceleyen, radikal milliyetçilikten uzak, vatandaşlığa dayalı siyasi bir sistem oluşturulması,
•Çok yönlü dış politika seçeneğinin devam ettirilmesi,
•Kırgızistan’ın güneyindeki çatışmaları incelemek üzere BM çatısı altında uluslararası bağımsız bir araştırma komisyonu kurulması,
•Bu ekonomik problemleri çözebilmek için özellikle mikro-kredilendirme imkânlarının artırılması,
•Devletin sosyal yardımlara, sağlığa ve eğitime daha geniş bir bütçe ayırması,
•Bölge içi çok taraflı antlaşmalar yapılması ve ekonomik entegrasyon modelleri üzerinde çalışılması,
•Bölgenin istikrarı için geliştirilecek projelerin sadece menfaat ve çıkarlara dayanmaması, normatif bir yön de barındırması,
•Hem bölge ülkelerinin kendi aralarındaki hem de Türkiye ile bölge ülkeleri arasındaki işbirliği imkânları araştırılarak ortak bir gelecek vizyonu geliştirilmesi,
•Yeni geçilen parlamenter sistemin kurgulanması, yasal alt yapısının oluşturulması açısından Türkiye’nin kendi tarihsel bilgi ve birikimi ile Kırgızistan’a yardımcı olması,
•Kırgızistan’da yeni parlamenter sistemde Vali ve Belediye Başkanları’nın atanma-seçilme usulleri, yerel yönetimlerin organizasyon yapılarının şekillendirilmesi, belediye teşkilatının (Fen İşleri, Su İşleri gibi) ana hizmet kollarının oluşturulması gibi konularda Türkiye’nin Türkiye Belediyeler Birliği’ni görevlendirerek destek vermesinin önemi vurgulanmıştır.
30.12.2010 17:00 /
Bu site içeriğinin telif hakları Uluslararası Çatışma Çözümleri Araştırma ve Uygulama Merkezi’ne ait olup 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca kaynak gösterilerek kısmen yapılacak alıntılar dışında önceden izin alınmaksızın hiçbir şekilde kullanılamaz. Bu sitede yer alan CICR'nin kurumsal bilgileri ile CICR Akademik Personeli'nin çalışmaları dışındaki diğer görüş ve değerlendirmeler, yalnızca yazarının düşüncelerini yansıtmaktadır; CICR'nin kurumsal görüşünü temsil etmemektedir.
MARKA
© 2017 - Uluslararası Çatışma Çözümleri Araştırma ve Uygulama Merkezi
Bu web sitesi T.C. Doğu Marmara Kalkınma Ajansının desteklediği “MARKA/11-01/TD01-030” 2011 yılı Teknik Destek Projesi kapsamında hazırlanmıştır.
İçerik ile ilgili tek sorumluluk YALOVA ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI ÇATIŞMA ÇÖZÜMLERİ UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ 'ne aittir ve T.C. Doğu Marmara Kalkınma Ajansının görüşlerini yansıtmaz.