Yorum Haber > Komşu Ülke Çalışmaları > > Muskat'ta Su ve Enerji Güvenliği Konulu Konferans Düzenlendi.

Muskat'ta Su ve Enerji Güvenliği Konulu Konferans Düzenlendi.

Yalova Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkan Yardımcısı ve YÜÇAM Müdür Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Murat Alakel Umman’ın başkenti Muskat’ta 10-13 Nisan 2011 tarihleri arasında su ve enerji güvenliği konulu bir konferansa katılmıştır.  Konferansa katılan Orta Doğu ve Güney Asya ülkeleri su ve enerji sorunları hakkında kendi yerel, bölgesel ve küresel bakış açılarından çözüm önerileri sunmuşlardır.

“Su Kaynaklarının Yönetimi ve Türkiye Orta Doğu İlişkilerine Etkisi” konulu bir sunum yapan Yrd. Doç. Dr. Murat Alakel, Türkiye’nin küreselleşme, bölgeselleşme ve küre-yerelleşme bağlamında siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel dinamikleriyle makro ve mikro alanlarda çok boyutlu, çok yönlü olarak bir işbirliği sürecinden farklı derecede gerçekleşen entegrasyon politikaları izlediğini belirtmiştir.

Yrd. Doç. Dr. Murat Alakel’e göre bu bağlamda Türkiye diğer alanlarda olduğu gibi stratejik doğal kaynaklardan olan biri olan suyun(hem ekonomik hem de yaşamsal değeri olan bu kaynağını) insan güvenliğine yerel, bölgesel, ulusal ve bölgesel düzeyde katkı sağlamaktadır. Ayrıca buna katkı sağlayacak her alanda genel ve özel projeleri ulusal ve bölgesel çıkarları gözetecek şekilde bir strateji ve politika izlemektedir.

Küreselleşmeyle birlikte artan dünya nüfusunun sanayileşme, şehirleşme, kalkınma gibi piyasa ekonomisinin değerlerinin evrenselleşmesi ile birlikte enerjiye, su kaynaklarına, gıda üretimine olan talebi arttırdığına dikkat çeken Yrd. Doç. Dr. Murat Alakel, bu stratejik doğal kaynakların ülkeler arasında yeterli ve eşit olarak dağılmaması, çevresel felaketler ve küresel ısınmayla birlikte varolan kaynakların azalması sonucu ulus devletlerin bu konuda artık kendi iç taleplerini karşılayamadığını ifade etmiştir. Dolayısıyla bu sorun şehirleşme ve artan nüfusla birlikte toplumları kendi gelecekleri konusunda karamsarlık ve endişeye sevketmiştir. Çünkü yeni ve eski yaşam alanları olan şehirler, kasabalar, köyler, metropolitan şehirler artık su, gıda ve çevre bağlamında potansiyel çevre faktörlerine göre ya büyüyerek genişleyecekler ya da küçülerek eski önemlerini kaybedeceklerdir.

Yrd. Doç. Dr. Murat Alakel böyle bir süreçte dünyada çok az devletin bu kaynak zenginliğine sahip olması sonucu su, gıda ve enerji gibi alanlarda klasik ulusal egemenlik gibi teorilerin karşılıklı bağımlılığın dünya genelinde homojenleşmesi ülkelerin hem kendi halkını hem de bölge haklarının ihtiyaçlarını karşılama konusunda bir rejim ve düzen oluşturması konusunda artan yoğun bir talep olduğunun altını çizmiştir.

Türkiye kişi başına su tüketimi bağlamında su zengini bir ülke olmamasına rağmen hem su kaynaklarının(yerüstü-yer altı-sınıraşan sular) kullanımı, tüketimi, üretimi-zenginleştirmesi ulusal-yerel-bölgesel bağlamda birçok strateji ve politikası vardır. Yrd. Doç. Dr. Murat Alakel’e göre bunlara yeni barajlar yapımı-HESler, kanallar, boru hatları, su şebekeleri, eğitim ve bilinçlendirme, yeni tarımsal üretim stratejileri gibi ulusal ve uluslararası projeler eklenmektedir.

Bununla birlikte bu konferansta Türkiye'nin su, enerji, tarım, sanayi, ticaret, siyaset, turizm gibi birçok alanda bölge ve bölge dışı ülkelerle de entegre bir ilişki stratejisi geliştirmek istediğini vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Murat Alakel konferans kapsamında bu ülkeler arasındaki düzen, rejim, sistem farklılıklarının sorunları çözüm sürecinde bilgi, güç ve çıkar bağlamında nasıl çözebilecekleri konusunda analitik bir yaklaşımla tartışılacağının önemini belirtmiştir. Uluslararası toplum ve toplumlararası özel sektörün ve sivil-ekonomik aktörlerinde sürece dahil olması bu siyasaların somut ihtiyaçlarının etkili, hızlı verimli karşılanmasında etkili olacaktır. 

Türkiye çevre, gıda ve su güvenliği konusunda artan yerel, ulusal, bölgesel  ve küresel taleplere hem Avrupa Birliği hem de evrensel normlara uygun olarak rasyonel ve makul çözüm yolları bulmak ve uygulamak konusunda gerek tek taraflı gerekse çok taraflı birçok inisiyatif almış ve birçok projeyi kendi ulusal kaynaklarıyla uygulamaya sokmuştur. Bu bağlamda su, gıda ve çevreyle ilgili olarak aşağıda birçok ülkenin konuya yaklaşımını  gösteren çözüm ve tavsiyelerini maddeler halinde görmek mümkündür.
 
Su Güvenliği Çalışma Grubu (MUSCAT 10 - 12 NİSAN 2011)
 
Sonuçlar ve Öneriler - Ortadoğu Alt grubu
 
 
Öneriler
 
 
TÜRKİYE
  
 
1) Su meseleleri iki taraflı olarak çözülmeli, eğer bu şekilde çözülmesi mümkün olmazsa çok taraflı olarak bütün tarafların anlaşması yoluna gidilmelidir. 
2) Su kaynakları yönetimi ve teknolojilerine ilişkin veri ve bilgilerin paylaşılması 
3) Suya kıyısı olan ülkeler arasında işbirliği sağlanmalı 
4) Ulusal ve uluslararası özel sektör gelip su yönetimine yatırım yapmaya davet edilmeli 
5) Dicle, Fırat ve Asi nehirlerinin su havzaları tek bir su havzası olarak kabul edilmeli 
6) Türkiye hidrolik açıdan çözümün bir parçası değildir. Projeler diğer Ortadoğu ülkelerindeki durumu iktisadi açıdan kolaylaştırabilir. (henüz tanımlanmadı) 
7) Su kaynağı geliştirme projesi bölgesel örgütler (EU ve ISEDAK) ve uluslararası finans örgütleri tarafından finanse edilebilir.(kabul edildi) 
8) Bölgede suyun verimli bir şekilde kullanılması sürekli ve şeffaf bir şekilde teşvik edilmeli. 
9) Yararlanılan sınır aşan sular: Adil,makul ve optimal yararlanma 
10) Su sıkıntısı çeken ülkeler yasal, finansal ve siyasal açılardan Su Boru Hattı Projelerinin kesin olarak parçası olmalıdır. 
11) Su kıtlığı ve çölleşme sorunları da ele alınabilir ve farklı çözüm yolları aranabilir. 
12) Su sıkıntısı meseleleri genel olarak değil parça parça ele alınabilir. Sulama ve sanayiyle ilgili olanlar ikincil, içme suyu ve temiz su ihtiyaçları birincil olarak dikkate   alınabilir. 
13) Avrupa Birliği'nin Çevre ve Entegre Su Havzası Politikaları Ortadoğu'da suya kıyısı olan ilgili devletlerin su politikalarına ilişkin bir çerçeve olarak dikkate alınabilir. 
14) Kamuda bilinçlendirmenin arttırılması için toplumsal olarak düzenli bir biçimde kampanya, ders ve ilanların düzenlenmesi
 
 
 
ÜRDÜN
   
1) Bütün ilgili tarafların onayıyla barajların genişletilmesi ve inşası  
2) Hidrolojik haritanın hazırlanması (kabul edildi)  
3) Atık suların kullanımı için araçların geliştirilmesi  
4) Kızıl Deniz-Lut Gölü Kanalı'nı tuzdan arındırma projelerinin hazırlanması  
5) Bütün tarafların uygun siyasi şartlar altında çalışması  
6) Su kullanımına ilişkin bilincin geliştirilmesi  
7) Arap dünyasında su kullanımını araştırmak üzere bir birimin kurulması  
8) 2022'ye kadar kullanılabilecek alternatif su kaynaklarının keşfi  
9) Yağmur sularının uygun bir şekilde kullanımı  
10) Tuzdan arındırma maliyetini düşük tutmak amacıyla alternatif enerji kaynaklarının bulunması 
11) Mevcut su kaynaklarının coğrafi ve demografik gerekliliklere göre yeniden bölüştürülmesi
 
 
 
YEMEN
 
1) Su sektörü politikası diğer sektörlere ilişkin politikalarla uyumlu hale getirilmeli
2) Su temini her yerde garanti altına alınmalı
3) Yeraltı sularının pompa ile dışarı çıkarılmasına son verilmesi
 

MISIR
 
1) Su havzalarının ayrı ayrı değerlendirilmesi
2) Nil havzası konusunda daha geniş katılım (Etiyopya ve Sudan)
3) Her dava için siyasi ve yasal kıstaslar üzerinde anlaşılması
4) Suyun "siyasi" değil "teknik" bir mesele olarak ele alınması
5) Ülkeler arasındaki su anlaşmazlıklarını çözmek üzere bir Yol 2 modeli (track 2 model) şeklinde işleyen bölgesel bir kurum kurulması
 
İSRAİL
 
1) Bölgesel su meseleleri çok taraflı bir yaklaşımla çözülmelidir.
2) Varılacak çözüm herhangi bir katılımcının çıkarlarına zarar vermemelidir.
3) Hedeflenen amaca, mevcut miktara erişimin yeniden bölüştürülmesi yoluyla değil daha fazla su bulunarak ulaşılmalı
4) Katılımcıların her biri tarafından karşılanacak maliyetler belirlenirken iktisadi kapasiteleri arasında farklılaşmanın göz önünde tutulması
5) Su meselelerinin tartışılması için bir mekanizmanın geliştirilmesi
6) Aşağıdaki alanlarda uluslararası katılım çok önemlidir:
 
Finansman
Planlama
Tartışma
 
 
FİLİSTİN
 
1) Su kaynaklarına erişim
2) Su kaynaklarının kontrolü
3) Suyun demografik ve coğrafyaya uygun olarak bölüşümesi
4) İşgal dönemleri sırasında oluşan su kayıplarının İsrail / uluslararası toplumdan tazmin edilmesi
5) Su ile ilgili meselelerin uluslararası hukuka uygun bir şekilde çözülebilmesi için uluslararası katılım
6) Mevcut su kıtlığı krizi derhal çözüme kavuşturulmalıdır. Mevcut su krizi çözüme kavuşturulmalıdır.
 
 
22.06.2011 15:00


Bu metin, http://cicr.yalova.edu.tr/?p=news_detail&id=13&lg=tr adresinden 24.09.2017 12:48 zamanında yazdırılmıştır.